Ảnh bìa

Triển khai hiệu quả công tác dạy nghề từ chương trình trợ giúp người khuyết tật

Trong khuôn khổ Hội nghị BCH TW Hội lần thứ VI, nhiệm kì 2017 – 2022 vừa được tổ chức tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, TW Hội đã tổng kết công tác dạy nghề theo Đề án Trợ giúp NKT giai đoạn 2012 – 2020, đề ra nhiệm vụ giai đoạn 2021 – 2030.

Dự thảo báo cáo do đồng chí Đào Thị Lý – Phó Trưởng Ban LĐSX TW Hội trình bày tại hội nghị nêu rõ: Được sự quan tâm, ủng hộ của Chính phủ và các B, Ngành Trung ương, UBND các tỉnh, thành và các Ban, Ngành địa phương cùng với sự nỗ lực, trách nhiệm của cán bộ các cấp Hội, sự phấn đấu rèn luyện của học viên đã tạo ra được kết quả khả quan trong công tác đào tạo, dạy nghề và tạo việc làm. Tính đến tháng 12 năm 2020, toàn Hội đã có 15 trung tâm đào tạo, giáo dục, dạy nghề có quyết định thành lập và được hỗ trợ kinh phí, có chỉ tiêu cán bộ quản lý, giáo viên… Trung tâm Đào tạo cán bộ PHCN cho người mù của TW Hội và Trung tâm đào tạo các tỉnh, thành hội như: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hải Dương, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Tp Hồ Chí Minh, Bến Tre.

   Nhiều tỉnh, thành hội chưa thành lập được Trung tâm dạy nghề, nhưng đã có quyết định của UBND tỉnh về phê duyệt định mức kinh phí, hoặc có giấy phép đào tạo nghề của Sở Lao động Thương binh và xã hội, các tỉnh hội được hỗ trợ kinh phí và tổ chức các lớp dạy nghề có hiệu quả như: Cao Bằng, Bắc Giang, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Quảng Nam, Khánh Hòa, Bình Thuận, Đồng Nai, Bình Dương, Tiền Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu…

   Sau khi TW Hội được cấp kinh phí từ Chương trình trợ giúp người khuyết tật theo đề án 1019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 2012-2020, TW Hội chỉ đạo, hướng dẫn các tỉnh, thành hội và các trung tâm dạy nghề có đủ điều kiện để mở lớp dạy nghề đảm bảo đúng đối tượng, đúng thời gian, các ngành nghề phù hợp với sức khỏe, khả năng của người mù. Trong 3 năm từ 2015 - 2017 đã mở được 65 lớp, cho 1.168 học viên, với các nghề xoa bóp bấm huyệt, tin học văn phòng, làm hương, kết hạt cườm, chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi ong lấy mật, học đàn organ, đan giỏ xách nhựa, làm hoa… Tổng kinh phí 6,0 tỷ đồng.

   Ngoài nguồn kinh phí của TW Hội cấp về từ đề án 1019/QĐ TTg, các tỉnh, thành hội đã tích cực, chủ động xin kinh phí của địa phương và vận động, tài trợ của các tổ chức Phi Chính phủ. Trong 09 năm từ 2012- 2020 các cấp Hội đã mở được 809 lớp, dạy nghề cho 12.530 học viên, kinh phí hơn 46,563 tỷ đồng (trong đó ngân sách Nhà nước 30,635 tỷ đồng, nguồn vận động viện trợ 15,928 tỷ đồng).

   Các lớp dạy nghề được sự phối hợp chặt chẽ với các trường chuyên môn có uy tín nên việc dạy và học theo đúng các quy định của Nhà nước như chương trình, giáo trình, giờ lên lớp, giờ thực hành, thực tập và thi kiểm tra cuối kỳ để cấp chứng chỉ đào tạo. Tổng số học viên sau khoá học được cấp chứng chỉ đạt gần 100% trong đó khoảng 15% đạt loại giỏi, 40% đạt loại khá.

   Các lớp học nghề đáp ứng cơ bản nhu cầu học nghề của địa phương, các nghề học phù hợp với sức khoẻ, trình độ và đảm bảo việc hành nghề cho người mù, sau khi học xong khoảng 75% người có việc làm (nghề xoa bóp bấm huyệt đạt xấp xỉ 90%, thủ công hơn 50%). Thu nhập của mỗi kỹ thuật viên xoa bóp trung bình 3 triệu đồng/ tháng, người có tay nghề cao thu nhập 5-7 triệu đồng/tháng và đặc biệt có người thu nhập 10 triệu đồng /tháng, thu nhập của người làm nghề thủ công trung bình khoảng 1,7 triệu đồng / tháng.

   Một số Trung tâm đã vận động được kinh phí để xây dựng, nâng cấp phòng làm việc, phòng học, phòng thực hành, nhà nội trú và trang thiết bị giảng dạy khang trang đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đào tạo. Đội ngũ giáo viên được tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu và học tập để nâng cao trình độ chuyên môn.

   Bên cạnh công tác dạy nghề ngắn hạn, để tôn vinh tay nghề xoa bóp của các kỹ thuật viên cũng như tạo điều kiện giao lưu học hỏi giữa các đơn vị, trong 2 năm 20172019, Hội đã phối hợp với Ủy ban quốc gia về người Khuyết tật Việt Nam tổ chức rất thành công Hội thi tay nghề “Tẩm quất xoa bóp” toàn quốc lần thứ I và lần thứ II, Hội Người mù Thái Lan cũng tham dự và chia sẻ kinh nghiệm.

   Công tác dạy nghề đã góp phần giúp người mù thêm tự tin, khẳng định bản thân, tạo thu nhập, ổn định cuộc sống, vươn lên hòa nhập cộng đồng, góp phần rất lớn vào thành tích chung trong hoạt động Hội.

   Hội nghị cũng đã chỉ ra những điểm hạn chế trong việc thực hiện đề án như: Quy định của Nhà nước chi tiền ăn cho học viên trong các ngày thực học không chi tiền ăn ngày thứ 7 và chủ nhật, khó khăn cho người mù ăn ở, học tập trung; số tiền tạm ứng 50% sau khi ký hợp đồng của lớp dạy nghề cũng là khó khăn cho các đơn vị.

           Do Hội Người mù Việt Nam không có tên trong đề án 1019/QĐ-TTg ngày 5/8/2012 của Thủ tướng Chính phủ, nên Hội không được bố trí kinh phí dạy nghề liên tục trong các năm. Vì vậy, nhiều đơn vị có nhu cầu mở lớp dạy nghề nhưng không có kinh phí thực hiện. Bên cạnh đó, một số tỉnh, thành hội chưa có quyết định của Ủy ban Nhân dân tỉnh về ban hành danh mục nghề đào tạo và định mức chi phí đào tạo nghề cho người khuyết tật hoặc có danh mục, có định mức nhưng rất thấp và các nghề không phù hợp với khả năng của người mù. Giáo trình giảng dạy chưa có sự thống nhất trong toàn Hội, học viên ở nhiều độ tuổi, đặc điểm tâm sinh lý, trình độ học vấn khác nhau, có những trường hợp không biết chữ nên rất hạn chế trong việc ghi chép, tiếp thu bài giảng …do vậy phải thêm thời gian phục hồi chức năng, bổ túc văn hoá.

Để đảm bảo cho người mù được học nghề, có việc làm, có thu nhập ổn định cuộc sống, hội nghị nhất trí kiến nghị để Hội tiếp tục được tham gia chương trình dạy nghề ngắn hạn theo đề án trợ giúp người khuyết tật giai đoạn 2021-2030 với cơ chế TW Hội là đầu mối tiếp nhận kinh phí và phân bổ cho các địa phương. Các cấp Hội phấn đấu một số chỉ tiêu cụ thể là: Giai đoạn 2021 – 2025 có khoảng 50% và giai đoạn 2026- 2030 tăng lên 60 % Trung tâm dạy nghề được Nhà nước hỗ trợ kinh phí để đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị hàng năm; 100% các Trung tâm có đủ điều kiện được hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề (Trung cấp, sơ cấp, đào tạo thường xuyên) cho hơn 1.000 người khuyết tật có nhu cầu. Giai đoạn 2021 – 2025 là 70% và giai đoạn 2026 – 2030 hơn 70% các trung tâm của Hội được cấp kinh phí đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên dạy nghề; Giai đoạn 2021 – 2025 có 90% và giai đoạn 2026 – 2030 đạt 100% các Trung tâm dạy nghề được cấp kinh phí xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình. Giai đoạn 2021 -2025 có 80% và giai đoạn 2026 – 2030 hơn 80% các trung tâm dạy nghề trong toàn Hội được kiểm tra, giám sát đánh giá tình hình thực hiện nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho người mù.

   Ngoài được tham gia chương trình trợ giúp người khuyết tật, các cấp hội tiếp tục chủ động vận động kinh phí địa phương, các tổ chức trong và ngoài nước để có thêm nguồn kinh phí mở lớp dạy nghề cho người mù.

          Tại hội nghị, đồng chí Phạm Xuân Trường – Ủy viên Ban Thường vụ TW Hội, Giám đốc Trung tâm Đào tạo cán bộ PHCN cho người mù cũng đã báo cáo một số kết quả đã đạt được. Về kế hoạch công tác đào tạo nghề của Trung tâm trong thời gian tới, đồng chí Phạm Xuân Trường chia sẻ: “Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục tổ chức các khóa đào tạo sơ cấp nghề, trong đó, quan tâm tổ chức các khóa đào tạo ở miền Trung – Tây Nguyên và Nam Bộ nhằm tạo cơ hội tiếp cận đào tạo nghề cho người mù ở các khu vực này, đồng thời, rút ngắn khoảng cách về trình độ, kĩ thuật tay nghề giữa các vùng miền. Tiếp tục triển khai lớp Y sĩ Y học cổ truyền, xây dựng chương trình, giáo trình đào tạo ở trình độ trung cấp và cao đẳng cho các ngành nghề khác; từng bước mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời, chuẩn bị các điều kiện để nâng cấp trung tâm thành trường…”

   Hội nghị cũng đã nhất trí đề ra một số giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác đào tạo nghề trong toàn Hội là: Tiếp tục nghiên cứu nắm vững và thực hiện tốt chương trình và các chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác đào tạo; đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo nghề đáp ứng yêu cầu của Hội; cập nhật, hoàn chỉnh các số liệu về tình hình đời sống việc làm, nhu cầu học… để xây dựng kế hoạch đào tạo cho phù hợp. Tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về trợ giúp người khuyết tật cho cán bộ các cấp Hội và trên các phương tiện thông tin đại chúng.

   Sử dụng một cách hiệu quả các nguồn lực sẵn có về cơ sở vật chất, phòng học, trang thiết bị giảng dạy và đội ngũ cán bộ giáo viên, nâng cao chất lượng dạy và học, hoàn thiện các nội dung chương trình, giáo trình giảng dạy cho từng môn học, nghề học, gắn đào tạo nghề với việc làm sau đào tạo, tham gia các đề án đào tạo nghề cho người khuyết tật… Xây dựng quy hoạch các Trung tâm theo vùng miền để có điều kiện tập trung nguồn lực và đào tạo hết công suất, năng lực…

   Phát huy các ngành nghề truyền thống, mang lại hiệu quả cao đồng thời tích cực tìm nghề mới phù hợp để đáp ứng yêu cầu của Hội và xã hội

         Đời Mới