Nhìn lại 15 cuộc bầu cử Quốc hội Việt Nam trong lịch sử

Nước ta đã trải qua 15 cuộc bầu cử Quốc hội. Mỗi cuộc bầu cử diễn ra trong những bối cảnh lịch sử khác nhau, nhưng đều phản ánh ý chí, nguyện vọng và niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của Quốc hội trong hệ thống chính trị và tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bầu cử Quốc hội khóa I: Ngày 6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử Việt Nam được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, trong cảnh đất nước vừa giành độc lập nhưng còn đối mặt với vô vàn khó khăn, đặc biệt là sự chống phá quyết liệt của thực dân Pháp. Bất chấp mọi hiểm nguy, nhân dân cả nước đã nô nức tham gia bầu cử với tỷ lệ lên tới 89%, riêng Hà Nội đạt 91,95% cử tri đi bỏ phiếu. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với tỉ lệ 98,4%.

Ảnh: Chủ tịch Hồ Chí Minh bỏ lá phiếu đầu tiên bầu Ban Thường trực Quốc hội mới tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa I. (Ảnh: TTXVN)

Tại Nam Bộ, cuộc bầu cử diễn ra dưới mưa bom, bão đạn, 42 cán bộ, chiến sĩ cách mạng đã anh dũng hy sinh, thể hiện tinh thần quyết tử vì quyền làm chủ của nhân dân. Kết quả, 333 đại biểu ưu tú đã được bầu vào Quốc hội khóa I, đại diện cho các tầng lớp, giai cấp, dân tộc và tôn giáo trên cả nước.

Cuộc Tổng tuyển cử là sự kiện lịch sử trọng đại, mở đầu cho quá trình xây dựng chế độ dân chủ mới; là sự khởi đầu và phát triển của Quốc hội, một thiết chế dân chủ, trụ cột trong Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Bầu cử Quốc hội khóa II: Ngày 8/5/1960 - là ngày hội của gần 8,2 triệu cử tri miền Bắc đến bỏ phiếu tại 22.530 điểm bầu cử. 362 đại biểu trúng cử Quốc hội khóa II cùng với 91 đại biểu miền Nam trong Quốc hội khóa I được quyết định kéo dài nhiệm kì đã thể hiện khối đại đoàn kết dân tộc rộng rãi, phản ảnh đầy đủ ý chí và nguyện vọng của nhân dân Việt Nam.

Bầu cử Quốc hội khóa III: Ngày 26/4/1964, cuộc bầu cử Quốc hội khóa III được tiến hành trên toàn miền Bắc. Hơn 8,58 triệu cử tri thuộc 31 tỉnh, khu, thành phố ở miền Bắc đã đi bỏ phiếu. Tổng số đại biểu Quốc hội khóa III là 453 người, trong đó 366 đại biểu được bầu và 87 đại biểu khóa I của miền Nam lưu nhiệm.

Bầu cử Quốc hội khóa IV: Ngày 11/4/1971, thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tôn giáo, tín ngưỡng thuộc 80 đơn vị bầu cử trên khắp miền Bắc đã đi bỏ phiếu bầu những đại diện xứng đáng vào Quốc hội khóa IV. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 98,88%. Các cử tri đã lựa chọn bầu 420 đại biểu trong tổng số 529 ứng cử viên.

Bầu cử Quốc hội khóa V: Ngày 6/4/1975, trong khi những tin tức thắng trận từ miền Nam liên tiếp truyền về, hàng triệu cử tri miền Bắc đã nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa V. Cử tri đã bầu 424 đại biểu trong tổng số 527 người được giới thiệu ra ứng cử. Kì họp thứ nhất diễn ra từ ngày 3-6/6/1975 trong bối cảnh cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 vừa kết thúc toàn thắng, non sông thu về một mối.

Bầu cử Quốc hội khóa VI : Cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội nước Việt Nam thống nhất được tổ chức ngày 25/4/1976. Trong không khí tưng bừng, trên 23 triệu cử tri, với tư thế của người làm chủ đất nước, đã nô nức làm nghĩa vụ công dân của mình bầu 492 đại biểu vào Quốc hội khóa VI - Quốc hội của nước Việt Nam độc lập, thống nhất.

Bầu cử Quốc hội khóa VII được tổ chức ngày 26/4/1981, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 97,96%. Trong số 614 người ứng cử đại biểu Quốc hội tại 93 đơn vị bầu cử, đã có 496 người trúng cử.

Bầu cử Quốc hội khóa VIII: Ngày 19/4/1987, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VIII diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Trong số 828 ứng cử viên, đã có 496 đại biểu được bầu, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 98,75%.

Bầu cử Quốc hội khóa IX: Ngày 19/7/1992, trong không khí của ngày hội lớn, gần 37,2 triệu cử tri cả nước đã đến các điểm bầu cử để lựa chọn 395 đại biểu trong tổng số 601 ứng cử viên để bầu vào cơ quan quyền lực cao nhất của đất nước.

Bầu cử Quốc hội khóa X diễn ra ngày 20/7/1997, tỷ lệ cử tri bỏ phiếu là 99,59%, tổng số đại biểu được bầu là 450 người đại diện cho các tầng lớp nhân dân. Đại biểu nữ chiếm tỷ lệ 26,2%, đại biểu trẻ dưới 40 tuổi chiếm 18,6%, đại biểu không phải là đảng viên chiếm 15%...

Bầu cử Quốc hội khóa XI : Ngày 19/5/2002, gần 50 triệu cử tri cả nước đã hăng hái đi bỏ phiếu, bầu 498 đại biểu Quốc hội khóa XI, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 99,73%.

Bầu cử Quốc hội khóa XII: Ngày 20/5/2007, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII diễn ra trong không khí phấn khởi và tin tưởng. Cử tri đã bầu 493 đại biểu trong tổng số 876 ứng cử viên.

Bầu cử Quốc hội khóa XIII diễn ra vào ngày 22/5/2011. Đây là lần đầu tiên, người dân đi bầu đồng thời các cơ quan dân cử ở 4 cấp nhiệm kì 2011-2016, gồm đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh; cấp huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh và cấp xã, phường, thị trấn trong cùng một ngày. Tỉ lệ cử tri bỏ phiếu đạt 99,51%. 500 đại biểu Quốc hội trúng cử.

Bầu cử Quốc hội khóa XIV : Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kì 2016-2021 diễn ra vào ngày 22/5/2016, thu hút hơn 67 triệu cử tri cả nước tham gia, đạt tỷ lệ đi bầu 99,35%. 494 đại biểu tiêu biểu đã trúng cử.

Bầu cử Quốc hội khóa XV: Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kì 2021-2026 diễn ra ngày 23/5/2021 trong bối cảnh cả nước phòng, chống đại dịch COVID-19. Hơn 69 triệu cử tri (đạt tỉ lệ 99,60%) đã tham gia bỏ phiếu bầu 499 đại biểu Quốc hội khóa XV.

Trải qua 15 khóa Quốc hội, các cuộc bầu cử không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại mà còn là thước đo sinh động của dân chủ, đoàn kết và đồng thuận xã hội. Dù trong chiến tranh hay thời bình, quyền bầu cử của nhân dân luôn được bảo đảm và phát huy. Những thành tựu và dấu ấn của các kì bầu cử Quốc hội tiếp tục khẳng định bản chất Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.