Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức”

Chiều 14/10/2026, Hội Người mù Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức”.

Chương trình được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyếnvới điểm cầu chính tại Trung tâm Đào tạo cán bộPHCN cho người mù.

Tham dự chương trình có  đồng chí Nguyễn Thu Hiền,Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng chí Nguyễn Văn Hanh, Phó Trưởng Ban Công tác hội quần chúng, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại diện các Ban, Bộ ngành, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), lãnh đạo các Tỉnh, Thành hội, phụ huynh vàcác em học sinh, sinh viên khiếm thị trực tiếp tại hội trường và qua các điểm cầu trực tuyến.

Phát biểu khai mạc chương trình, đồng chí Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của sách trong việc mở rộng kiến thức, phát triển tư duy, nuôi dưỡng tâm hồn, hoàn thiện nhâncách và tiếp thêm nghị lực cho người khiếm thị. Đồngchí Đinh Việt Anh cũng tin rằng:  Giá trị lớn nhất màcác em nhận được từ cuộc thi không chỉ là kết quả hay sự ghi nhận, mà còn là kiến thức, kỹ năng, cảm hứngvà niềm vui khi chia sẻ những điều tốt đẹp từ sách. Mộtcuốn sách hay có thể mở ra con đường mới; một câuchuyện ý nghĩa có thể tiếp thêm ý chí, nghị lực; và mộtsáng kiến thiết thực có thể giúp nhiều người tiếp cận tri thức thuận lợi hơn.

Từ năm 2020 đến nay, với sự tạo điều kiện của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Người mù Việt Nam đãtrở thành đầu mối triển khai cuộc thi Đại sứ Văn hóađọc dành cho học sinh, sinh viên khiếm thị cả nước. Cuộc thi là sân chơi bổ ích để các em chia sẻ tình yêusách, thể hiện khả năng tư duy, sáng tạo, đồng thời, truyền cảm hứng và lan tỏa niềm đam mê đọc sách tớibạn bè và cộng đồng. Qua các năm, nhiều em đã đạtgiải tại vòng chung khảo toàn quốc, được Bộ tặng bằngkhen, Hội Người mù Việt Nam cũng được khen thưởnglà đơn vị tổ chức tốt cuộc thi vòng sơ khảo.

Cuộc thi năm 2026 được triển khai với ba chủ đề: “Sách và Ước mơ vươn xa”; “Văn hóa đọc trong kỷnguyên số và Trí tuệ nhân tạo”; “Giữ gìn bản sắc vănhóa dân tộc”. Các bài dự thi được thể hiện bằng nhiềuhình thức như bài viết, video clip và bản ghi âm, tạođiều kiện để thí sinh lựa chọn cách thể hiện phù hợpvới khả năng, sở trường và phát huy tính sáng tạo.

Sau quá trình triển khai, các Tỉnh, Thành hội đã lựachọn gần 50 bài dự thi tiêu biểu gửi về Trung ương Hộitham dự vòng chung khảo. Nội dung các bài thi phongphú, thể hiện những góc nhìn đa dạng về sách và vănhóa đọc. Bên cạnh việc giới thiệu những tác phẩm cógiá trị, nhiều thí sinh bày tỏ tình yêu quê hương, đấtnước, tinh thần đoàn kết dân tộc, khát vọng xây dựngđất nước phồn vinh, hạnh phúc; đồng thời đề xuất cácsáng kiến ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) vàmạng xã hội để đổi mới phương thức đọc, lan tỏa tri thức.

Đánh giá chất lượng các bài dự thi, Tiến sĩ Vũ Dương Thúy Ngà, nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Giám khảo, ghinhận sự sáng tạo cùng những thông điệp ý nghĩa màcác thí sinh gửi gắm. Đáng chú ý, một số em không chỉdừng lại ở việc đưa ra ý tưởng mà còn hiện thực hóasáng kiến bằng những hoạt động cụ thể, chia sẻ, đưasách đến với bạn bè và cộng đồng.

Ban Tổ chức đã trao 14 giải thưởng, gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 8 giải Khuyến khích, với tổng giátrị giải thưởng 8,8 triệu đồng. Giải Nhất thuộc về emNguyễn Hữu Khánh, học sinh Trung tâm Giáo dụcnghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, Hà Nội. Hai giải Nhì được trao cho Ca Ngô Thanh Hằng và Lê Văn Thịnh; các giải thưởng còn lại ghinhận những thí sinh đến từ nhiều địa phương, trong đócó Thanh Hóa, Hà Tĩnh, TP Bắc Ninh, TP Đà Nẵng vàTP Huế. Đặc biệt, theo đề nghị của Trung ương Hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã cấp giấy chứngnhận danh hiệu Đại sứ văn hóa đọc năm 2026 cho emNguyễn Hữu Khánh, thí sinh có bài dự thi xuất sắc vàcó các hoạt động khuyến đọc hiệu quả.

Chia sẻ tại chương trình, Nguyễn Hữu Khánh cho biết: với em mỗi cuốn sách không chỉ chứa đựng những con chữ, mà còn mở ra cả một thế giới rộng lớn, phong phúvà đầy màu sắc. Nhờ sách, dù đôi mắt không thể nhìnthấy ánh sáng, em vẫn có thể cảm nhận vẻ đẹp củacuộc sống, khám phá những điều mới mẻ và nuôidưỡng tâm hồn mình. Niềm đam mê đọc sách cùngnhững trải nghiệm sử dụng công nghệ đã giúp em nuôidưỡng ý tưởng xây dựng một kênh sách nói ứng dụngtrí tuệ nhân tạo, nhằm hỗ trợ người khiếm thị tiếp cậntri thức thuận lợi hơn.

Câu chuyện của Khánh và những sáng kiến từ các bàidự thi cho thấy người khiếm thị không chỉ là đối tượngthụ hưởng các hoạt động phát triển văn hóa đọc, màcòn có thể trở thành những chủ thể tích cực sáng tạo, kết nối và lan tỏa tri thức. Đây cũng là ý nghĩa sâu sắcmà cuộc thi hướng tới: khơi dậy năng lực, khát vọnghọc tập và tinh thần đóng góp của thế hệ trẻ khiếm thị.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Thu Hiền, PhóCục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện chúc mừng sựthành công của cuộc thi đồng thời đánh giá cao nhữngđóng góp của Hội Người mù Việt Nam trong việc lan toả tình yêu sách và tinh thần học tập suốt đời đến cánbộ, hội viên và học sinh, sinh viên khiếm thị. 

Một nội dung trọng tâm của chương trình là giới thiệusách giáo khoa, giáo trình điện tử dễ tiếp cận và traotặng thiết bị công nghệ phục vụ học tập cho học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.

Thực tế cho thấy, việc tiếp cận sách giáo khoa, giáotrình và tài liệu học tập vẫn ccó nhiều rào cản đối vớingười khiếm thị. Trong khi học sinh sáng mắt có thể sửdụng sách in thông thường, học sinh khiếm thị cầnnhững tài liệu được chuyển đổi sang chữ nổi Braille hoặc định dạng điện tử tương thích với công nghệ hỗtrợ. Nhu cầu học tập ngày càng đa dạng đòi hỏi phảitiếp tục mở rộng nguồn học liệu, bảo đảm các em cóđiều kiện tiếp cận thông tin đầy đủ và thuận lợi hơn.

Thời gian qua, Hội Người mù Việt Nam đã phối hợpvới Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục Việt Nam và Trung tâm Sao Mai vì người mù triển khai các dự áncung cấp tài liệu học tập dễ tiếp cận cho người khuyếttật chữ in tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của UNDP, QuỹNgười khuyết tật toàn cầu và Hiệp hội Sách dễ tiếp cận(ABC).

Đến nay, các đơn vị đã chuyển đổi 352 đầu sách giáokhoa và giáo trình trình độ trung cấp, cao đẳng, đại họcsang định dạng điện tử EPUB. Trong quá trình thựchiện, các đơn vị chuyên môn được mời tham gia thẩmđịnh; nguồn học liệu cũng được rà soát, cập nhật nhằmđáp ứng yêu cầu sử dụng trong thực tế.

So với tài liệu điện tử thông thường, sách EPUB3 dễtiếp cận có những ưu điểm quan trọng đối với ngườikhiếm thị. Nội dung được tổ chức theo chương, mục vàcác cấp tiêu đề, giúp người dùng công nghệ hỗ trợ di chuyển nhanh đến phần cần đọc. Những hình ảnh có ý nghĩa đối với nội dung học tập được bổ sung mô tảbằng lời ở vị trí phù hợp; các bảng biểu phức tạp đượcxử lý, trình bày theo hướng thuận tiện hơn cho việctiếp cận.

Người học có thể sử dụng phần mềm đọc màn hình đểnghe nội dung, tìm kiếm từ khóa, tra cứu tài liệu và ôntập theo nhu cầu. Khi kết hợp với máy tính, điện thoạithông minh, máy tính bảng và phần mềm hỗ trợ, sáchđiện tử có thể trở thành công cụ phục vụ học tậpthường xuyên, giúp người học chủ động hơn trong việctiếp nhận kiến thức.

Nguồn sách được cung cấp thông qua Thư viện sáchtiếp cận do Trung tâm Sao Mai vì người mù quản lý, với sự hỗ trợ của UNDP. Đối với học sinh, sinh viênchưa quen thao tác trên hệ thống thư viện, các đơn vịcũng hướng dẫn sử dụng tài liệu trực tiếp trên Google Drive, đồng thời khuyến khích các em từng bước làmquen với việc tìm kiếm và khai thác sách qua thư việnđể bảo đảm việc cung cấp, sử dụng tài liệu phù hợp vớicác quy định liên quan.

Tại chương trình, em Lê Đức Minh, học sinh lớp 11, Trường THPT Bắc Thăng Long, Hà Nội, đã giới thiệuvà thực hành một số thao tác cơ bản khi sử dụng sáchđiện tử và tìm kiếm, tiếp cận các nguồn học liệu.

Cùng với việc giới thiệu sách điện tử, Hội Người mùViệt Nam trao tặng 15 điện thoại thông minh, 2 máytính bảng iPad và 3 máy tính xách tay cho các Tỉnh, Thành hội và các em học sinh, sinh viên khiếm thị. Các thiết bị đã được kiểm tra, cài đặt phần mềm hỗ trợ đọc, nghe sách, nhằm phục vụ nhu cầu học tập và tiếp cận thông tin của người dùng.

Nhân dịp lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Đại sứ văn hoá đọc năm 2026, Hội Người mù Việt Nam đã phát động phong trào đọc sách và học tập số trong học sinh, sinh viên khiếm thị cả nước, khơi dậy niềm đam mê đọc sách, tinh thần chủ động học tập và khát vọng vươn lên trong học sinh, sinh viên khiếm thị, từng bước lan tỏa tri thức, mở rộng cơ hội phát triển và hòanhập bình đẳng trong cộng đồng.