Tổng kết và trao giải cuộc thi viết: Người mù thực hiện lời dạy của Bác “Tàn nhưng không phế”

Nhân dịp chào mừng Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ II trong toàn Hội (tháng 9/2015), hướng tới kỉ niệm 60 năm Bác Hồ đến thăm Trường Thương binh hỏng mắt và đưa ra lời dạy "Tàn nhưng không phế" (1956 - 2016), Hội Người mù Việt Nam phát động cuộc thi viết trên Tạp chí Đời Mới và Cổng Thông tin điện tử với chủ đề: Người mù thực hiện lời dạy của Bác "Tàn nhưng không phế".

Cách đây vừa tròn 60 năm, đêm giao thừa Tết Bính Thân (1956), Bác Hồ đến thăm Trường Thương binh hỏng mắt. Với  tất cả tình yêu thương, sự trân trọng và mong muốn các đồng chí thương binh tiếp tục phấn đấu, phát huy khả năng,  đóng góp công sức của mình cho gia đình và xã hội, Bác đã nói: "Các chú tàn nhưng không phế." Câu nói đó đã in đậm trong trái tim và trở thành động lực phấn đấu của các đồng chí thương binh hỏng mắt và những người khuyết tật nói chung. Ngay sau khi thành lập Hội Người mù Việt Nam năm 1969, Hội cũng đã xin phép Bác lấy lời dạy "Tàn nhưng không phế" của Người làm phương châm hành động. Lời dạy ấy đã động viên, khích lệ nhiều thế hệ cán bộ, hội viên phấn đấu vươn lên tự khẳng định mình và hòa nhập với cộng đồng xã hội.

          Nhân dịp chào mừng Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ II trong toàn Hội (tháng 9/2015), hướng tới kỉ niệm 60 năm Bác Hồ đến thăm Trường Thương binh hỏng mắt và đưa ra lời dạy "Tàn nhưng không phế" (1956 - 2016), Hội Người mù  Việt Nam phát động cuộc thi viết trên Tạp chí  Đời Mới và Cổng Thông tin điện tử với chủ đề: Người mù thực hiện lời  dạy của Bác "Tàn nhưng không phế". Sau 8 tháng phát động, triển khai, cuộc thi đã kết thúc thành công. 

 Buổi tổng kết, trao giải cuộc thi viết đã được tổ chức vào ngày 01/3/2016 tại TP. Hồ Chí Minh nhân dịp Hội nghị Ban Chấp hành của TW Hội. Cùng với các đồng chí Chủ tịch, Phó Chủ tịch, UV BTV, BCH TW Hội và các cán bộ chuyên môn, tham dự buổi tổng kết, trao giải còn có nhà báo Lê Thanh Phong đến từ  Văn phòng đại diện Báo Lao động tại TP. Hồ Chí Minh, đồng thời là Phó Trưởng Ban Giám khảo cuộc thi.

          Trong bài phát biểu khai mạc , đồng chí Cao Văn Thành – Chủ tịch HNM Việt Nam nêu những câu chuyện cảm động thể hiện những tình cảm và sự quan tâm mà Bác Hồ kính yêu dành cho các đồng chí thương binh hỏng mắt năm nào và nhấn mạnh mục đích của cuộc thi cùng ý nghĩa của lời dạy “Tàn nhưng không phế”.

Theo Báo cáo tổng kết cuộc thi do đồng chí Đinh Việt Anh – UVBTV, Tổng Biên tập Tạp chí Đời Mới trình bày, ngay sau khi có chủ trương của BTV, TW Hội đã thành lập Ban Tổ chức do đồng chí Chủ tịch làm Trưởng Ban, đồng chí Phó Chủ tịch – Trưởng Ban Tuyên – Văn – Giáo làm Phó Ban. Cuộc thi được phát động tại Lễ kỉ niệm 45 năm hình thành, phát triển Tạp chí Đời Mới ngày 19/6/2015. Trung ương Hội cũng đã gửi công văn phát động và Thể lệ cuộc thi đến các Tỉnh, Thành hội trong cả nước, đăng tải nội dung trên Tạp chí Đời Mới và Cổng thông tin điện tử. Theo đó, đối tượng dự thi là toàn thể cán bộ, hội viên đang sinh hoạt và làm việc trong các cấp Hội Người mù Việt Nam (không phân biệt thành phần, lứa tuổi). Bài dự thi là phóng sự, bút kí, ghi chép, bài viết phản ánh suy nghĩ, hành động, việc làm chân thực xoay quanh 2 nội dung:

+ Nêu cảm nhận (suy nghĩ) của bản thân tác giả về lời dạy "Tàn nhưng không phế", những nỗ lực và kết quả  thực hiện lời dạy đó trong cuộc sống, học tập, lao động của mình.

+ Gương người mù vượt khó vươn lên, thực hiện tốt lời dạy của Bác và có nhiều đóng góp cho gia đình, tổ chức Hội, quê hương, đất nước.

Ngay sau khi nhận được công văn của TW Hội,  các Tỉnh, Thành Hội  đã  xây dựng  kế hoạch  hướng dẫn cán bộ, hội viên hưởng ứng tham gia. Bên cạnh việc  gửi công văn hướng dẫn, các Tỉnh, Thành hội còn tích cực  tuyên truyền, giới thiệu về cuộc thi tới đông đảo cán bộ, hội viên thông qua các kỳ sinh hoạt, diễn đàn, câu lạc bộ… Một số đơn vị đã tổ chức nhiều buổi sinh hoạt chuyên đề nhằm giúp cán bộ, hội viên thấm nhuần sâu sắc hơn lời dạy “Tàn nhưng không phế”, kết hợp đẩy mạnh việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, nỗ lực phấn đấu vươn lên hòa nhập với cộng đồng, đồng thời, động viên, hướng dẫn, hỗ trợ hội viên tích cực hưởng ứng cuộc thi. Sau khi nhận được bài dự thi, cac Tỉnh, Thành hội đã thành lập Ban Giám khảo, chấm vòng sơ khảo và gửi các bài xuất sắc nhất về TW Hội (mỗi đơn vị gửi tối đa 5 bài viết). Tính đến thời hạn nộp bài, ngày 30/11/2015, TW Hội đã nhận được 99 bài viết của 29 đơn vị, với sự đa dạng về đối tượng tham gia: từ em nhỏ 13 tuổi đến người đã 77 tuổi, từ cán bộ, giáo viên, nhân viên xoa bóp đến những em học sinh, sinh viên  đang ngồi trên ghế nhà trường, từ những người hỏng mắt đến những cán bộ, nhân viên sáng mắt.

TW Hội đã mời những người có uy tin, giàu kinh nghiệm tham gia Ban Giám khảo: nhà thơ, nhà văn, nhà báo Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam, nhà báo Đồng Mạnh Hùng - Tổng Biên tập Báo Tiếng nói Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, nhà báo Lê Thanh Phong công tác tại Báo Lao động. Đây đều là các nhà báo tên tuổi trong làng báo Việt Nam. Cùng tham gia Ban Giám khảo còn có đồng chí Đinh Việt Anh và đồng chí Phùng Thị Ngọc Khanh ở TW Hội. Theo đánh giá của Ban Giám khảo, Phần lớn các  bài dự thi đều có sự đầu tư công phu về nội dung và hình thức, đảm bảo đúng theo tiêu chí cuộc thi. mặc dù mức độ khác nhau, song, hầu hết các bài dự thi đều có chất lượng tương đối tốt, một số bài đã mang màu sắc của tác phẩm báo chí chuyên nghiệp.  Các tác giả đã dành nhiều thời gian, tâm huyết và tình cảm vào mỗi bài viết.

Qua đó, chúng ta thấy được lòng biết ơn, niềm kính yêu vô hạn của  người mù cả nước đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, thấy được giá trị nhân văn sâu sắc của lời dạy "Tàn nhưng không phế", lời dạy thiêng liêng đã tiếp thêm động lực, niềm tin, giúp các thế hệ người mù trong cả nước không gục ngã trước khó khăn, thử thách mà ngược lại vững bước tiến lên trên con đường đi tìm ánh sáng của cuộc đời.

Ta bắt gặp hình ảnh anh thương binh đã cống hiến hết mình cho Tổ quốc, trở về đời thường với đôi mắt không còn ánh sáng vẫn hăng hái tham gia lao động sản xuất, tích cực đóng góp cho phong trào hoạt động Hội và khi đã cao tuổi nghỉ hưu lại trở thành "thầy giáo làng" phụ đạo cho các em học sinh trong thôn xóm và  khi trái tim anh chưa ngừng đập, anh vẫn không ngừng cống hiến cho quê hương, sáng ngời phẩm chất anh bộ đội Cụ Hồ.

Ta bắt gặp hình ảnh những em học sinh xuất thân trong gia đình nghèo khó, cha mẹ yếu đau, cảnh sống xa nhà, vừa đi học vừa phải bươn chải mưu sinh, bước chân dò dẫm bán hàng trên phố vẫn luôn đạt kết quả học tập xuất sắc, giành  giải cao trong các kì thi học sinh giỏi thành phố, kì thi thể thao NKT quốc gia; những chàng thanh niên đầy khát vọng, không chỉ là "ông chủ" của cơ sở xoa bóp bấm huyệt tạo việc làm cho những người đồng tật mà còn tự mày mò học tin học, nghiên cứu, sáng tạo phần mềm giúp người mù đến với công nghệ thông tin; hình ảnh người chồng hỏng mắt vừa kiên trì hướng dẫn người vợ thiểu năng  trí tuệ làm những việc giản đơn, vừa mạnh dạn đầu tư máy xay xát gạo, tích cực học tin học và trở thành ông chủ dịch vụ internet, chăm lo kinh tế gia đình và  nuôi dạy các con khôn lớn, trưởng thành.

Và cả hình ảnh người phụ nữ mù phải đối diện với những khó khăn do tật nguyền, sự phân biệt, kì thị của xã hội, lại có thời kì phải một mình vừa chăm con thơ  mới tròn 4 tháng tuổi, vừa chăm chồng bị tai nạn gãy cả hai chân, hai tay mà vẫn cố gắng vươn lên, tích cực tham gia hoạt động Hội, chia sẻ, giúp đỡ  những người đồng tật, đóng góp cho tổ chức Hội và cộng đồng… Các bài viết cũng đã làm nổi bật vai trò của tổ chức Hội trong đời sống của người mù cả nước. Với phương châm hành động "Tàn nhưng không phế", tổ chức Hội Người mù chúng ta đã đưa ánh sáng từ lời dạy của Người tỏa sáng trong cuộc đời mỗi cán bộ, hội viên.

Hòa theo từng dòng cảm xúc, dõi theo từng trang viết, Ban Giám khảo đã làm việc nghiêm túc, công tâm theo phương thức chấm điểm độc lập, cộng và chia điểm trung bình. Trong quá trình xem xét trao giải có quan tâm đến yếu tố vùng miền, đối tượng dự thi… song, trên hết vẫn là chất lượng nội dung bài viết đã được từng thành viên Ban Giám khảo đánh giá. Ban Tổ chức, Ban Giám khảo đã thống nhất lựa chọn và trao giải nhất cho bài “Gương sáng đời thường” của tác giả Nguyễn Minh Đức – Nghệ An. 02 giải nhì thuộc về Phùng Mạnh Tuấn – Hà Nội và Trần Thị Nguyệt – Đà nẵng; 03 giải 3 thuộc về Đỗ Trung Kiên – Bắc Giang, Lê Hồng Thống – Quảng Nam và Hoàng Văn Khương – Đà Nẵng;  10 giải khuyến khích được dành cho: Lê Thị Luật – Thái Nguyên, Phạm Đức Phần – Hưng Yên, Phạm Thị Côi – Bắc Giang, Phạm Thị Huế - Bắc Ninh, Phan Ngọc Kiên – Thanh Hóa, Nguyễn Thị Thủy – Hà Tĩnh, Dương Lê Quốc – Quảng Bình, Mai Thị Bích Thu – Bình Định, Nguyễn Thành Nuôi – Đồng Nai và Phan Thị Kiều – Trà Vinh. Về giá trị giải thưởng, giải nhất: 3 triệu đồng, giải nhì: 2 triệu đồng, giải 3: 1 triệu đồng, giải khuyến khích: 500.000 Đ. Tổng kinh phí giải thưởng là 15 triệu đồng do nhà báo Lê Thanh Phong vận động các nhà hảo tâm tài trợ.

          Bên cạnh những kết quả đạt được, cuộc thi còn những hạn chế như: một số Tỉnh, Thành hội chưa triển khai được cuộc thi, một số đơn vị tuy có triển khai nhưng chưa có nhiều bài tham dự; mặc dù các bài thi có chất lượng tương đối tốt nhưng lại ít có bài xuất sắc, nổi trội, thể hiện tính sáng tạo của một tác phẩm báo chí.

Mặc dù vẫn còn những hạn chế nêu trên và sẽ có thể vẫn còn những băn khoăn cho những bài, những địa phương  chưa đạt giải, song, nhìn chung, cuộc thi đã đạt được mục tiêu đề ra, tạo nên một đợt sinh hoạt văn hóa tinh thần ý nghĩa, giúp cán bộ, hội viên thấm nhuần sâu sắc hơn lời dạy của Bác Hồ, kết hợp với đẩy mạnh việc "Học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", đồng thời, phát hiện, động viên, nhân rộng những tấm gương người mù giàu ý chí, nghị lực, vươn lên  trong cuộc sống, có sức lan tỏa trong toàn Hội và cộng đồng. Qua cuộc thi này cũng đã xuất hiện những cây bút tiềm năng để các cấp Hội tạo điều kiện bồi dưỡng, phát huy hiệu quả trong công tác tuyên truyền trên Tạp chí Đời Mới và các phương tiện thông tin đại chúng khác. TW Hội đánh giá cao và xin được cảm ơn sự nhiệt tình, trách nhiệm của các Tỉnh, Thành hội trong việc phát động, triển khai cuộc thi đến cán bộ, hội viên, sự tích cực hưởng ứng tham gia của những cây bút không chuyên từ các đơn vị khắp nơi trong cả nước, sự làm việc nghiêm túc, hiệu quả và tấm lòng của các thành viên Ban Giám khảo đối với người mù và tổ chức Hội, sự quan tâm hỗ trợ kinh phí của các nhà hảo tâm dành cho các giải thưởng. Chính những điều đó  đã góp phần quan trọng tạo nên  ý nghĩa và thành công của cuộc thi.

Hi vọng rằng mặc dù cuộc thi đã kết thúc nhưng các cấp Hội vẫn tiếp tục nỗ lực giúp cán bộ, hội viên khắc sâu lời dạy của Bác Hồ kính yêu, tạo môi trường phấn đấu, rèn luyện để lời dạy thiêng liêng đó không chỉ đọng mãi trong trái tim của người mù cả nước mà còn kết tinh trong mỗi hành động, việc làm trên bước đường vươn lên tự khẳng định mình, trở thành những người có ích cho gia đình, xã hội - những người "Tàn nhưng không phế".

                                                Hà Anh