Giờ có khách

“Giờ có khách không phải là một bản kể khổ về bóng tối, mà là bài ca về những thanh âm trong trẻo của lòng tự trọng. Qua nhịp chân bước trên phố chiều Đồng Hới và những điểm chạm tinh tế, truyện ngắn phác họa chân dung một người khiếm thị từ chối sự thương hại để đứng vững trên đôi tay lao động của chính mình. Một lát cắt nhỏ, lặng lẽ nhưng đủ sức làm thức tỉnh những cái nhìn định kiến.

Buổi chiều ở cơ sở xoa bóp của Hội Người mù phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị thường bắt đầu bằng mùi dầu khuynh diệp pha lẫn mùi khăn sạch vừa ráo nắng. Hà đến sớm mười lăm phút. Chị quen với khoảng thời gian này – vừa đủ để sắp xếp lại căn phòng theo trật tự của mình, vừa đủ để hít thở vài nhịp sâu trước khi một ngày lao động bắt đầu.

​Chiếc gậy trắng được dựng gọn vào góc tường. Hà lần tay theo mép giường, vuốt phẳng tấm ga, kiểm tra từng góc. Mọi thứ phải nằm đúng vị trí. Không phải vì chị cầu toàn, mà vì dưới đôi tay của một người khiếm thị, chỉ cần một nếp nhăn lệch lạc cũng trở thành một tiếng động lạ. Chị gấp khăn thành từng chồng nhỏ, đặt đúng khoảng cách đã quen. Những động tác ấy lặp đi lặp lại nhiều năm, thuần thục và nhịp nhàng như một nghi thức.

​Đúng giờ, Hà mở cửa phòng. Tấm bảng nhỏ “Xoa bóp – bấm huyệt” được đặt ngay ngắn trước lối vào. Chị ngồi xuống ghế, hai tay đặt lên đùi, chờ. Với Hà, chờ khách không phải là sự thụ động, đó là sự chuẩn bị tâm thế để bước vào thế giới của người khác thông qua những điểm chạm.

​Một người đàn ông bước vào. Tiếng giày da nện xuống sàn có chút do dự.

“Ở đây… xoa bóp hả chị?”

“Vâng, mời anh vào,” Hà đáp, giọng bình thản.

​Có một khoảng lặng rất nhỏ. Hà quen với những khoảng lặng như thế. Chúng thường xuất hiện ngay trước khi người ta thốt ra câu hỏi mà họ cho là tế nhị.

“Chị… có nhìn được không?”

Hà không dừng tay khi đang trải lại tấm khăn trên gối. Chị nói, nhẹ nhàng như thể đang thông báo về một hiện tượng tự nhiên:

“Tôi khiếm thị.”

​Người đàn ông ho khẽ, tiếng ghế kéo loẹt quẹt. Khi công việc bắt đầu, căn phòng chìm vào sự tĩnh lặng sống động. Với Hà, mỗi cơ thể là một bản đồ riêng biệt. Dưới đầu ngón tay chị, những thớ cơ không biết nói dối. Chúng kể về những đêm mất ngủ, về những gánh nặng đè nặng lên đốt sống cổ, và cả những lo âu ẩn kín trong nhịp thở không đều. Chị di chuyển chậm rãi nhưng chính xác, lực tay vừa đủ để làm tan đi những nút thắt căng cứng.

​Ban đầu, người đàn ông còn giữ mình, hơi cứng. Sau vài phút, cơ thể anh ta mềm ra, nhịp thở bắt đầu chậm lại và sâu hơn. Hà biết, lúc ấy, đôi tay chị đã chạm được vào nỗi mệt mỏi của khách. Không ai nói gì thêm. Sự thấu cảm đôi khi không cần đến ngôn từ.

​Khi xong việc, Hà lùi lại một bước, giữ một khoảng cách tôn trọng.

“Anh ngồi dậy từ từ.” Người đàn ông xoay vai, một tiếng thở dài thư thái bật ra: “Dễ chịu thật. Tay nghề chị khá quá.”

​Hà mỉm cười nhẹ, bắt tay vào thu dọn dụng cụ.

Anh hỏi: “Bao nhiêu tiền hả chị?” 

Hà nói một con số rõ ràng. Đó là giá trị của một giờ lao động miệt mài, không hơn không kém. Tiếng ví mở ra, tiếng tiền giấy sột soạt. Khi xấp tiền chạm vào lòng bàn tay, Hà khựng lại.

Đôi bàn tay vốn là những chiếc cân nhạy bén của chị nhận ra ngay sự bất thường.

“Anh đưa dư rồi,” Hà nói, bàn tay vẫn mở, không nắm lại.

“À… không sao đâu,” anh ta đáp nhanh, giọng có chút bối rối. “Coi như tôi gửi thêm. Công chị vất vả, lại còn… hoàn cảnh thế này.”

​Chữ “thế này” bỏ lửng của anh rơi xuống không gian như một sự ban ơn định sẵn. Hà không quay mặt đi. Chị hướng về phía anh, gương mặt toát lên một sự định vị xác mực. Chị chìa tay trả lại những tờ tiền thừa.

“Anh trả cho tay nghề của tôi, chứ không phải cho đôi mắt của tôi,” Hà nói, giọng điềm tĩnh như mặt hồ không gợn sóng. “Tôi làm đúng giờ, giá đã niêm yết. Đó là sự công bằng.”

​Khoảng lặng lần này kéo dài hơn. Người đàn ông nhìn vào bàn tay Hà – bàn tay với những vết chai nhỏ ở đầu ngón, bằng chứng của sự tự trọng và lao động nghiêm túc. Anh lúng túng rút lại số tiền dư, đặt đúng số tiền quy định lên bàn.

“Tôi xin lỗi,” anh nói khẽ. “Tôi hiểu rồi. Cảm ơn chị.”

​Cánh cửa khép lại. Hà ngồi xuống ghế, không nghĩ ngợi nhiều. Chị đã làm đúng phần việc của mình. Ngoài trời, nắng chiều Đồng Hới dịu xuống. Hà không nhìn thấy hoàng hôn, nhưng chị cảm nhận được cái ấm nồng của nắng quái đang tan dần trên gò má, nhường chỗ cho hơi nước mát lạnh từ sông Nhật Lệ thổi vào.

​Tiếng gõ cửa lại vang lên.

“Giờ có khách,” Hà nói như một thói quen, rồi đứng dậy. Một cơ thể khác, một câu chuyện khác đang chờ đôi tay chị xoa dịu.

​Khi khách cuối cùng rời đi, Hà thu dọn phòng lần cuối. Chị khóa cửa, cầm chiếc gậy trắng bước ra phố. Tiếng gậy gõ nhịp cộc, cộc đều đặn trên vỉa hè Quách Xuân Kỳ. Chị bước đi thẳng thớm, giữa dòng người hối hả tan tầm. Bóng tối của đôi mắt chẳng thể ngăn được sự rạng rỡ từ bên trong, bởi Hà biết, chỉ cần bước đi bằng đôi chân mình và sống bằng đôi tay mình, con đường phía trước sẽ luôn rõ ràng và vững chãi. Và với Hà, như thế là đủ.

Hùng Thái